مطالعات، طراحی و نظارت بر پروژههای تونل
شرکت مهندسین مشاور ایمن تردد زاگرس با بهرهگیری از دانش فنی، استانداردهای ملی و بینالمللی و تجربه اجرایی در پروژههای حملونقل، خدمات مطالعات، طراحی، مشاوره و نظارت بر پروژههای تونلهای ترافیکی را ارائه مینماید.
مطالعات و طراحی تونلهای ترافیکی
تونلهای ترافیکی یکی از مهمترین زیرساختهای حملونقل محسوب میشوند که با هدف عبور از موانع طبیعی و مصنوعی، کاهش اثرات زیستمحیطی، افزایش ایمنی تردد و بهبود عملکرد شبکه راهها احداث میگردند. تصمیمگیری برای احداث تونل همواره نیازمند مطالعات فنی، اقتصادی و زیستمحیطی دقیق بوده و تمامی هزینههای ساخت، بهرهبرداری و نگهداری در طول عمر پروژه مورد ارزیابی قرار میگیرد.
طراحی تونل شامل بررسی شرایط زمینشناسی و ژئوتکنیکی، تحلیل مسیر، انتخاب روش ساخت، جانمایی مناسب ورودی و خروجی، طراحی سیستمهای ایمنی، روشنایی، تهویه و زهکشی میباشد. تمامی این مراحل با هدف دستیابی به حداکثر ایمنی، دوام و بهرهوری اقتصادی انجام میشود.
مدخلها و جانمایی تونل
انتخاب محل مناسب ورودی و خروجی تونل نقش بسیار مهمی در عملکرد و ایمنی آن دارد. پرتالهای تونل باید به گونهای جانمایی شوند که علاوه بر کاهش حجم عملیات خاکبرداری و هزینههای اجرایی، امکان زهکشی مناسب و هدایت آبهای سطحی نیز فراهم گردد.
در مناطق شهری، جانمایی پرتالها تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر آلودگی هوا، آلودگی صوتی، منظر شهری و شرایط ترافیکی قرار میگیرد و انتخاب محل مناسب نیازمند مطالعات جامع مهندسی و محیط زیستی خواهد بود.
طراحی هندسی، شیب و امتداد تونل
طراحی هندسی تونل بر اساس استانداردهای راهسازی و الزامات ایمنی انجام میشود. انتخاب شیب طولی مناسب علاوه بر کمک به تخلیه آبهای سطحی و زیرزمینی، تأثیر مستقیمی بر ایمنی رانندگان، عملکرد سیستم تهویه و روانی جریان ترافیک دارد.
در تونلهای ترافیکی تلاش میشود شیب مسیر به صورت یکنواخت طراحی گردد تا ضمن کاهش احتمال بروز حوادث، شرایط بهرهبرداری و نگهداری نیز بهبود یابد. همچنین جانمایی توقفگاههای اضطراری و فضاهای خدماتی از جمله موارد مهم در طراحی مسیر تونل است.
مقطع و ابعاد تونل
تعیین ابعاد و مقطع تونل بر اساس حجم ترافیک، تعداد خطوط عبوری، الزامات ایمنی، تجهیزات بهرهبرداری و نیازهای نگهداری انجام میشود. در طراحی مقطع تونل فضای لازم برای عبور وسایل نقلیه، شانههای اضطراری، مسیرهای دسترسی، سیستمهای روشنایی، تهویه و تجهیزات کنترل ترافیک پیشبینی میگردد.
انتخاب صحیح مقطع علاوه بر افزایش ایمنی کاربران، موجب کاهش هزینههای اجرایی و بهرهبرداری در طول عمر پروژه خواهد شد.
ملاحظات زیستمحیطی
احداث تونلها در بسیاری از موارد موجب کاهش اثرات مخرب زیستمحیطی نسبت به مسیرهای روباز میشود. حفظ منظر طبیعی، کاهش تصرف اراضی، کاهش آلودگی صوتی و جلوگیری از تخریب محیطهای حساس از مهمترین مزایای استفاده از تونلها در پروژههای عمرانی است.
با این حال احتمال تأثیر بر منابع آب زیرزمینی، کیفیت هوا و محیط اطراف پرتالها باید مورد بررسی قرار گیرد و راهکارهای مناسب برای کاهش اثرات احتمالی در نظر گرفته شود.
استحکامبخشی و پایدارسازی تونل
تأمین پایداری فضای حفاری شده از مهمترین مراحل اجرای تونل محسوب میشود. بسته به شرایط زمینشناسی و کیفیت توده سنگ، از روشهایی نظیر راکبولت، شاتکریت، قابهای فولادی، قابهای بتنی و عملیات تزریق برای افزایش ایمنی و پایداری سازه استفاده میگردد.
انتخاب روش مناسب پایدارسازی بر اساس نتایج مطالعات ژئوتکنیکی انجام شده و هدف اصلی آن تضمین ایمنی در مراحل ساخت و بهرهبرداری است.
زهکشی و کنترل آبهای زیرزمینی
سیستم زهکشی نقش مهمی در حفظ عملکرد و دوام تونل دارد. هدایت صحیح آبهای سطحی و زیرزمینی از بروز آسیبهای ناشی از رطوبت، یخزدگی و تخریب سازه جلوگیری میکند.
طراحی شبکه زهکشی با در نظر گرفتن شرایط زمینشناسی، سطح آب زیرزمینی و الزامات بهرهبرداری انجام شده و در صورت نیاز از روشهای آببندی و تزریق برای کنترل نفوذ آب استفاده میشود.
پوشش داخلی و نگهداری تونل
پوشش داخلی تونل علاوه بر افزایش دوام سازه، نقش مهمی در بهبود روشنایی، زیبایی بصری، کاهش هزینههای نگهداری و افزایش ایمنی ایفا میکند. انتخاب مصالح مناسب و مقاوم در برابر رطوبت، حرارت و عوامل محیطی از الزامات طراحی پوشش داخلی محسوب میشود.
سهولت تعمیر و نگهداری، مقاومت در برابر فرسایش و امکان شستوشوی دورهای از مهمترین معیارهای انتخاب پوشش داخلی تونل میباشد.
روشنایی تونل
روشنایی مناسب یکی از مهمترین عوامل تأمین ایمنی در تونلهای ترافیکی است. طراحی سیستم روشنایی به گونهای انجام میشود که رانندگان بتوانند در تمامی ساعات شبانهروز با دید کافی و اطمینان مناسب در تونل حرکت کنند.
در طراحی روشنایی، شرایط ورود و خروج وسایل نقلیه، تطبیق دید رانندگان با محیط تونل، شدت روشنایی محیط بیرونی و استانداردهای ایمنی مورد توجه قرار میگیرد.
سیستمهای تهویه تونل
تهویه مناسب یکی از اساسیترین الزامات بهرهبرداری ایمن از تونلهای ترافیکی به شمار میرود. هدف از طراحی سیستم تهویه، تأمین هوای تازه، کنترل آلایندهها و ایجاد شرایط مطلوب برای کاربران تونل است.
انتخاب سیستم تهویه بر اساس طول تونل، حجم ترافیک، شرایط هندسی، الزامات بهرهبرداری و ملاحظات زیستمحیطی انجام میشود. در پروژههای مختلف ممکن است از تهویه طبیعی، تهویه مکانیکی طولی یا سیستمهای پیشرفتهتر تهویه عرضی استفاده گردد.
سیستمهای تهویه علاوه بر کنترل کیفیت هوا، نقش بسیار مهمی در مدیریت دود و شرایط اضطراری ناشی از حریق ایفا میکنند و یکی از مهمترین بخشهای ایمنی تونل محسوب میشوند.